Reisgenoten en ervaringen |
|
Reisgenoten en ervaringen Uw reisgenoten komen uit allerlei sectoren en beroepen, zijn vaak HBO(+)-opgeleid en zijn meestal boven de 45 jaar. Regelmatig gaan mensen mee tijdens hun sabbatical. Een groep bestaat uit minimaal 6 en maximaal 8 personen. In Happinez - van Rosita Steenbeek Ik heb een mooie, bijzondere reis mogen beleven in Roemenië. De tochten in de stilte van de natuur. Ieder bij zichzelf en ook in verbondenheid. Het was puur. Ook merkwaardige en ontroerende ontmoetingen, zoals met de non, de zwerver én met father Teofil. De laatste zegent mij, en anderen, elke dag als ik mijn computer open. Tenminste zo lijkt het. Zonder taal kwam er iets uit de diepte door in deze ontmoetingen. Ik koester het. Francoise, september 2011 De tocht blijft in me. De stilte, de diepte, is er elke dag. Terugdenkend aan de prachtige pelgrimstocht in Roemenië, onder de bezielende leiding van Elisabeth, ging het in de kern voor mij om: inspiratie
laten gebeuren
Ans, augustus 2011wonderlijk loslaten overkomen hobbels nemen ruimte licht godsvetrouwen Wij kwamen aan bij het klooster. Van grote afstand zag je de torens glinsteren in de felle zon, omringd door de glooiende heuvels van de Karpaten. Het was indrukwekkend om te zien, zoveel moois. De stilte, weg van de beslommeringen van het dagelijkse leven, de ruimte en rust, daar ging ik voor, en kwam dit daar helemaal tegen. De gastvrijheid waarmee wij werden ontvangen in de kloosters was hartverwarmend. De zorgvuldig bereide maaltijden, alles uit eigen tuin en daarbij de eenvoud van het samen zijn in de kloosters, de manier waarop de monniken en nonnen leven, geen computers, tv of andere communicatiemiddelen, was verrassend om te zien. De kerkdiensten gaven mij de eerste keer een onrustig gevoel. Maar al luisterend naar het gezang van de monniken, in de authentieke sfeer die deze vieringen uitstraalden, voelde ik mij al gauw verbonden met het geheel. Dit werkte uitnodigend om deel te nemen aan de diensten en nam mijn onrust weg. Het wandelen was soms zwaar, vooral door de warmte en het stijgen. Dankzij Elisabeth die mij een andere wandeltechniek aanleerde, bewust verend door de knieën en in je eigen tempo lopend, leverde het mij een veel beter wandelritme op. Vooral de inspirerende gesprekken met Elisabeth tijdens het wandelen, ondertussen genietend van het mooie landschap, waren voor mij kostbare momenten. Ook het wandelen met de groep, soms in stilte, werd door mij als bijzonder ervaren: “niets moet, het is goed zoals het is”. De tijd, rust en ruimte was in deze mooie pelgrimsreis een waardevol cadeau voor mijzelf. Een onvergetelijke ervaring die ik zeker niet had willen missen. Na de avondmeditatie sloten wij de dag af met het schrijven van een ‘elfje’.
Dit ‘elfje’ heb ik speciaal voor Elisabeth geschreven. Paula, augustus 2011 Elisabeth
luisterend oor opmerkzaam, open mind hield een spiegel voor dankjewel Mijn favoriete vakantie van de afgelopen jaren was de pelgrimstocht met Elisabeth in Roemenië. Daar heb ik zoveel energie van gekregen. Bovendien heeft Elisabeth me met iets naar huis laten gaan waar ik nu nog elke dag profijt van heb. Op de laatste wandeling vroeg Elisabeth ons om drie woorden in je op te laten komen. En daarna tijdens de wandeling, op 1 woord te mediteren, als bij een mantra. In de stilte heb ik gelopen op het ritme van "glimlach (aan) - verdediging uit". Omdat mij vaak gezegd wordt dat ik zo boos kijk, en ik heel vaak in de verdediging schiet als mij wat gezegd wordt. En het werkt! Zo simpel kan het dus zijn. Wandelend in stilte, door de prachtige natuur, ontmoetingen met prachtige mensen. Inge, juni 2011 Het artikel in Happinez (herfst 2010) paste precies in het beeld van mijn wens om een week helemaal voor mezelf te hebben- en toch niet alleen op reis te gaan. Het klopte: ik maakte de reis, letterlijk en figuurlijk 'alleen', maar omringd door een liefdevolle bedding. Vrij om volledig mezelf te zijn, aangespoord door de prachtige natuur, de rust van de monniken en nonnen in de kloosters, de eigenheid van m'n lieve medereizigers en vooral ook door de mooie gebeden, gedichten en de warme lach van Elisabeth. Ik ben dankbaar voor deze wonderlijk mooie ervaring waar ik nog dagelijks van na geniet en die mij weer een stapje dichter bij mezelf heeft gebracht. Corrien, juni 2011 2010 Urenlang in stilte lopen, door indrukwekkende bossen in herfstkleuren. Klimmen en dalen, klauteren over stenen en omgevallen boomstammetjes. Met dik mos begroeide rotsen. Overal paddestoelen in velerlei vormen en kleuren. Sprookjesachtig mooi is het. Je wordt er vanzelf stil van. Dan ineens, tussen de bomen door, zie je ver beneden een prachtig kloostercomplex liggen. Sierlijk gevormde torentjes priemen de lucht in. Afdalen en binnenlopen door een fraai beschilderde poort vol kleurige engelen en heiligen. Onder klokkenklanken en op kousenvoeten de kerk binnengaan en onder het schemerachtige licht van de olielampen de kerk bezichtigen. Enkele bebaarde en in het zwart geklede monniken komen binnen. Een van hen begint aan de lezenaar met zangerige stem voor te lezen uit een van de heilige boeken. Bezoekers en monniken naderen heel devoot de iconen voor in de kerk en herhaalde malen kruisen slaand kussen zij de iconen. In het klooster slapen en genieten van de gastvrijheid in de vorm van sobere maar lekkere maaltijden, met daarbij soms in het klooster zelfgemaakte wijnen. In het nachtelijk donker het kloosterkerkhof bezoeken. Op ieder graf brandt een olielampje, die voor het donker wordt door een van de monniken een voor een zijn aangestoken. Daarboven de sterrenlucht. Van heel dichtbij roept een uil. Het is het enige geluid dat de stilte nog intenser maakt. Het is of je in een andere wereld terecht bent gekomen, waarvan je het bestaan niet kende. Je wordt er door aangeraakt, het maakt je innerlijk en uiterlijk stil. Door deze sfeer ontstaan er als vanzelf vertrouwelijke en diepgaande gesprekken die een onderlinge band scheppen. Deze tocht was een heel bijzondere ervaring, die ik niet graag had willen missen. Oktober 2010 Haiku's, geïnspireersd op mijn kloosterwandeltocht Nacht op het kerkhof ieder graf draagt een lichtje van ver roept een uil. Intens is de stilte in het klooster bij nacht soms blaft er een hond. monniken in't zwart zingen hun rituelen altijd dezelfde. moeder Maria engelen en heiligen geloof in mystiek Nel Maria, oktober 2010 "Wandelen door de prachtige natuur. Gastvrij onthaald worden in de kloosters. Wandelend stap voor stap dichter bij jezelf komen. Een spirituele reis maken"; alles wat Elisabeth belooft, maakt ze waar. Voor mij een onvergetelijke tocht! Met aanvankelijk verbijstering over de -lange en vreemde- Orthodoxe diensten, maar vervolgens in overgave ervan kunnen genieten. Uít het hoofd, ín het hart! De wijze waarop Elisabeth en haar Roemeense gids Lucian zich bewegen in de wereld van de kloosters, hielp mij daarbij enorm! Ze hebben veel begrip en respect voor de leefwijze van de monniken en nonnen, houden afstand waar nodig, maar zijn daar ook 'kind aan huis' en worden ontvangen met veel hartelijkheid en warmte, waar ik in mee werd genomen. Het was een mooi gevoel van alleen en toch ook samen op reis zijn. Ik kan niet benoemen wat ik allemaal gevonden heb, maar in elk geval mezelf! En vrienden. Marion, mei 2010 Drie jaar heeft het geduurd voor ik gehoor heb gegeven aan mijn verlangen om deze pelgrimstocht te maken. Waar ik precies naar verlang weet ik nog steeds niet goed onder woorden te brengen. Het werd voor mij een onvergetelijke week, waarin hemel en aarde elkaar even raakten! Vanaf het eerste moment voel ik me op mijn gemak bij Marion,Tonny, Gerard en Willy en ervaar ik Elisabeth als liefdevol en aandachtig. Herinneringen - geluiden, beelden en gevoelens - zijn er veel en ze zijn me dierbaar: het wandelen in stilte, soms urenlang, over bijna onmogelijk steile en oh zo mooie paden… het picknicken in het gras met uitzicht op de bergen… het horen en voelen hoe de wind waait … het hebben van zere benen … het zien van de brandende olielampjes op de begraafplaats… het drinken van appelcider op een bankje onder een grote boom… het gastvrij en met een lekkere lunch ontvangen worden in de kloosters… het genieten van de vruchtenbowl bij het ontbijt… het voeren van gesprekken over wat me bezig houdt … het luisteren naar een gedicht dat Elisabeth voorleest…. het contact maken met de stilte in mezelf… het geraakt worden door monnikengezang als ik midden in de nacht met een T-shirt om m’n hoofd, omdat ik geen sjaal bij me heb, de kerk binnenkom … het genieten van de mystieke sfeer, de geur van wierook en de werkelijk prachtige schilderingen in de kerken… het met aandacht aanwezig zijn in het hier en nu… het in stilte met m’n rug tegen de boom zitten… het zien van een vuursalamander die tegen de berg opklimt… het liefdevol groeten van (de icoon van) Maria en het ervaren van haar Liefde als ‘balsem voor m’n ziel’… het branden van kaarsjes voor de levenden en de doden… (het wennen aan) het meedoen aan de vieringen (staan en knielen en een kruis slaan) in de kerk, en het me opgetild voelen tijdens het gezongen en steeds weer herhaalde “Heer ontferm u” … het gezegend worden en me gezegend voelen. Al wandelend in stilte ontstond dit ‘gedicht’: Wandelen in stilte Wandelen in de prachtige natuur in de uitlopers van de Karpaten in Roemenië, tussen de kloosters. Het landschap opent de stilte in mij en doet mij beseffen ik ben ontspannen in uw toegewijde natuur. Het licht is helder zacht en doorzichtig. Alles is zoals het is en lijkt zijn plek te hebben. In gedachten bezig zijn met de betekenis van mijn overleden jongere broer voor mijn leven. Het loslaten van de pijn van het verdriet en het langzaamaan inhoud geven aan de dankbaarheid voor wie hij was en nog steeds is. Stap voor stap....... Het besef dringt voorzichtig door dat zij die wij liefhebben en verloren, niet meer zijn waar ze waren maar altijd zijn waar wij zijn. Onder ons, bij ons en in ons. Veel te lang gewacht om te gaan wandelen. Al enkele jaren weet ik dat het wandelen me rust, ruimte en plezier gaat geven, alleen ik deed het maar niet. Uiteindelijk nadat ik te horen kreeg dat ik burnout ben geraakt gaf ik toe aan mijn behoeften. Ik wilde een klooster in voor rust en ook wilde ik wandelen om me leeg te maken. Zo gaf een vriendin mij de site van Elisabeth Brouwer, bingo twee vliegen in een klap, kloosters en wandelen in Roemenie!!!!De ervaring in Roemenie met de groep , wandelen met mensen die ik niet kende, heeft me zoveel gebracht. De schoonheid van het land en voornamelijk de wandelroutes hebben me diep geraakt, ik heb mezelf overwonnen met het klimmen en dalen, dankzij wandel en klim technieken van Elisabeth en de goede voorbereiding, die onontbeerlijk blijkt te zijn. De kloosters, de schoonheid van de mensen, de monniken, de gesprekken met monniken, zelfs de diensten in de kerken die we vrij mochten betreden en verlaten op elk gewenst moment, gaven een gevoel van vrijheid en acceptatie die veel voor mij zijn gaan betekenen. Iedere jaargetijde heeft haar charme en iedere groep zijn eigen dynamiek, maar ik prijs me gelukkig dat ik in de herfst en met een fantastische groep deze reis heb mogen maken in Roemenië. Het meest bijzondere van deze pelgrimstocht is voor mij geweest: het gevoel dat ik mee naar huis genomen heb, de ervaring van hernieuwde eenheid/verbondenheid van mijn lichaam, ziel en geest met het Goddelijke. Dit gevoel kwam het meest tot uiting tijdens de diensten, geknield in de Mudra-houding met de hoofddoek om me heen. In gesprek met God- de Bron-. Heel zuiverend. 2008 Telkens opnieuw als we een klooster naderden en we door de poort het terrein betraden heeft het verschil tussen buiten en binnen me getroffen. Aan de buitenkant het armoedige Roemeense platteland, aan de binnenzijde van het omsloten geheel een eigenaardig ingetogen sfeer van een sober levende gemeenschap. De was van de monniken op de veranda, een oude monnik of vrijwilligers die paprika schillen, een arbeider op een fiets, een oude auto, het zwijgend vriendelijk elkaar passeren, en vooral de uiterst verzorgde bloementuin rond het kerkje op het middenterrein: in een oogopslag was duidelijk hoe het leven hier gecentreerd is rondom die ene plek, het liturgisch centrum. En daar in die ruimte waarvan elke vierkante centimeter beschilderd is, raken hemel en aarde elkaar. Het leek mij alsof de mensen in de diensten, die eindeloos mogen duren, een beetje de hemel raakten zonder haar te kunnen zien. Aardse mensen, steeds weer kruisen slaan en buigend naar de aarde die, daardoor uitgenodigd door de iconen, vol vertrouwen en toch schroomvol het hemelse benaderen in een sfeer van wierook en gezang. Ik voelde me ondergedompeld en soms even meegevoerd. Buigen is dan het enige dat past, zo mocht ik ervaren. Hoe verschillend is boekenkennis, van voelen en ondergedompeld worden in deze levensstroom! Het wandelen door de Karpaten, dagelijks onderweg naar steeds weer een ander stukje hemel op aarde, onderstreepte het geheel op een gelukkige wijze. Bijzonder bijzonder!! 2007 Aan het eind van de week brengt een sneltrein na een urenlange tocht door het Roemeense platteland ons terug naar Boekarest. Het is een wat abrupte overgang naar de drukke bewoonde wereld van alledag. De rust en regelmaat, de spiritualiteit en ontmoetingen met monniken en reisgenoten, de schitterende kloosters in hun natuurlijke schoonheid en het prachtige Roemeense landschap houden onze gedachten na terugkeer nog lang gevangen. 2006 Elisabeth heeft ons de gelegenheid geboden om op een toegankelijke manier kennis te maken met het kloosterleven, een stukje Roemenie en onszelf. Tijdens ons 6 weeks verblijf in Roemenie maakten wij deel uit van de pelgrimstocht van 3-10 juni 2006.Geen woord verstaand zijn wij op onze 'Weg' geholpen, geraakt en gezegend door: Geinspireerd door de monniken, de gesprekken met de reisgenoten en de overweldigend mooie natuur van Moldavie (er is daar geen industrie, de lucht en het water zijn zuiver waardoor de natuur welig tiert) kom ik tijdens de laatste voettocht tot het inzicht dat ik door mijn leven aan het rennen ben. In augustus 2006 ben ik met een groep van 6 deelnemers gaan wandelen. Voor mij een onvergetelijke tocht die uitstekend in mijn sabatical paste. Op zoek naar reflectie, bezinnen en het kloosterleven was het voor mij een prachtige week. De inspirerende begeleiding van Elisabeth en de liefdevolle ontvangst in beide kloosters vormden een unieke combinatie. Het wandelen in stilte was voor mij een verademing. Even geen verhalen vertellen of aanhoren maar luisteren naar je eigen gedachten. De diensten in de kloosters zijn heel bijzonder: inhoudelijk niet te volgen maar wat betreft sfeer en ambiance zeer indrukwekkend: meditatieve momenten. Ik heb gekregen wat ik verwachtte: een nadere kennismaking met de orthodoxe kloosters en monniken, tijd voor reflectie en bezinning voor mezelf en met mijn groepsgenoten en prachtige wandelingen in een schitterende omgeving. Lopend door de prachtige natuur, stap voor stap, dichter bij mezelf. Betrouwbare gidsen, samen in een groep die alle ruimte laat. 2005 Met een open mind en zonder verwachtingen ben ik deze reis ingestapt. Even weg van de beslommeringen, even helemaal niets.
De kloosterwandeltocht deed mij een mix ervaren van een afgezonderd en ingetogen kloosterleven, waar gasten zeer welkom zijn, met een traditioneel boerenleven dat in Nederland al lang verloren is gegaan. Ik maakte kennis met een leven dat teruggaat naar de bron, geestelijk en materieel. Zorgvuldig wordt het voedsel geproduceerd en bereid: "alles natural" zoals de Roemenen zeggen. De aandacht en zorg die we kregen, heeft me geraakt. Ik heb deze reis geboekt omdat ik van rust, ruimte en wandelen hou en dit allemaal beleven kon in een land waar ik nog nooit ben geweest. Daarnaast vond ik het heel leuk om het kloosterleven van nabij mee te mogen maken. Ik heb het allemaal gekregen tijdens deze reis. Ik vond het een heerlijke vakantie, mijn conditie is verbeterd, ik heb veel geleerd over het kloosterleven, maar ook over mezelf. De reis is zeer de moeite waard als je open staat voor "anders dan thuis". Het wandelen was soms wat zwaarder dan ik had verwacht, met name het klimmen, maar we kwamen dan wel op prachtige plekjes. De kloosters zijn stuk voor stuk uniek, van heel oud tot modern en van groot tot klein. Ze staan op prachtige plekken in het heuvellandschap met bos en weiden. Elisabeth werd steeds allerhartelijkst ontvangen en wij ook. We werden steeds prima verzorgd. Uiteraard wennen aan het eten, maar ik had er geen moeite mee. Zoals ik had verwacht was het heel rustig en dat is een verademing. Ik was ook erg blij dat het gezelschap klein was, daardoor kon Elisabeth aan ieder persoonlijk aandacht geven. Voor alles werd tijd genomen, geen haast, heerlijk. Elisabeth is een inspirerende vrouw, die je alle ruimte laat (binnen het programma) om wel of niet mee te doen. We kregen een aantal "opdrachten" waarmee je voor jezelf aan de gang kon en als je dat wilde kon je er later over praten.
Er is vaak gelegenheid geweest om een dienst bij te wonen, alleen veranderden de begintijden wel eens. Maar het liep wel vaker even anders dan verwacht. Elisabeth had daar al voor gewaarschuwd. Aangetrokken door het voor mij onbekende Roemenië, nieuwsgierigheid naar het orthodox christelijke geloof en het mystieke van kloosters, en het wandelen, ben ik aan deze week begonnen. Hoogtepunten van de de hele reis vond ik wel de kerkdiensten. In het bijna donker, bij gezang van de monnikken werd het pas echt stil in mij, kwam ik mijzelf tegemoet en voelde dat het goed was, zoals het leven nu is, met alle ervaringen uit het verleden. Naast deze spirituele ervaringen was er ook de slappe lacht, de koffie en de wijn, het verbazen over alles wat anders is dan hier. Ik heb een fantastische week gehad en wil dit graag promoten. Weer in Nederland kijk ik terug op een bijzondere week.
Het leuke van al deze momenten is, dat ze niet gepland zijn. Door meerdere dagen in de kloosters te verblijven, wordt je meer in de leefgemeenschap van de monniken opgenomen, en ben je minder een passant of toerist. Maar vooral ook door de goede relaties van Elisabeth, onze gids, kun je in de kloosters een kijkje in de kloosterkeuken krijgen (soms letterlijk) die je anders niet wordt gegund. Er zijn geen rondleidingen of tours voor toeristen in deze kloosters; als je weet welke monnik de sleutel van de wijnkelder beheert, dan mag je daar misschien in, als hij in huis is, en als hij het ook voor jou wil doen. Juist dit onverwachte en spontane versterkte bij mij de beleving van een bijzondere reis.
En dan de vele ontmoetingen met de monniken. De vele grappige en ontroerende gesprekken met de monnik Damian, waarin ik veel leerde over de 'orde' in het kloosterleven. Het was een mooie ervaring. Wat ik ervan kon verwachten wist ik niet zo goed. Wat ik er kwam zoeken nog minder. Maar ik heb het wel gevonden. Ik heb vele mooie en dierbare momenten mee naar huis genomen. Ik heb kracht opgedaan voor de verdere reis. Een indrukwekkende reis in alle opzichten. Prachtige natuur, mooie wandelroutes en het overnachten in de kloosters was indruk-wekkend. Nog steeds probeer ik hun manier van leven en zijn vast te houden in het dagelijks leven.
2004 Na een aantal jaren heb ik weer een kerk kunnen bezoeken. Het maakte diepe indruk op me. De wijze waarop de Roemenen hun geloof belijden, met zoveel toewijding. Uren lang staan en knielen ze. Met op de achtergrond de prachtige stemmen van de monniken en nonnen die acapella zingen of voorlezen uit de bijbel. Terwijl ik zo in de donkere kerk zat, s avonds laat, schaars verlicht door enkele kaarsen en olielampjes kwamen de antwoorden vanzelf'. |


ELISABETH J. BROUWER 